سبد خرید

صرافی‌ غیرمتمرکز (DEX) چیست و عملکرد آن چگونه است؟

در حال حاضر، برای انجام معاملات می‌توان از دو نوع صرافی استفاده نمود، صرافی‌ غیرمتمرکز و متمرکز. صرافی‌های متمرکز از سال‌های دور مورد استفاده قرار می‌گرفت. اما صرافی‌های غیر متمرکز چندی است که پا به عرصه ی ظهور نهاده اند. صرافی‌های متمرکز مانند تمامی‌ سیستم‌ها دارای قانونی مشخص هستند، که مطابق قوانین خاصی و سیستم مدیریتی اداره می‌شوند. در این سیستم مدیر عامل در راس قرار دارد و با توجه به سطح اختیارات قادر به انجام هر کاری است. هر زمان که بخواهد می‌تواند،صفحه ثبت نام را ببندد، سرمایه افراد را جابه جا کند و یا حتی دسترسی افراد به سرمایه‌هایشان را از بین ببرند.

ممکن است برخی از سیستم‌های متمرکز بعد از اینکه مورد اطمینان مردم قرار می‌گیرند و سرمایه، اطلاعات و ... را بدست می آورند، کلاهبرداری کنند. حتی اگر این امر اتفاق نیفتد، شبکه‌های متمرکز به راحتی قابل هک هستند. بنابراین می‌توان گفت که همه ی امور در حال حرکت به سمت غیر متمرکزشدن واستفاده از سیستم‌های غیر متمرکز هستند. زیرا این سیستم‌ها همتا به همتا هستند، و در صورت استفاده از آن‌ها نیازی به اعتماد کاربران نیست. زیرا این سیستم کاملا شفاف است و همه ی افراد به راحتی باهم در ارتباط هستند و برای تبادل اطلاعات نیازی به وجود یک سرور مرکزی ندارند. صرافی‌های غیر به علت شلوغی شبکه، متمرکز سرعت پایینی دارند و با مشکل مقیاس پذیری روبه رو هستند، و در حال حاضر فعالیت کمتری نسبت به صرافی‌های متمرکز دارند، اما اطمینان داشته باشید که این مسائل رفع خواهند شد.

صرافی های ارز دیجیتال

احتمالا همه ی شما از صرافی‌های ارز‌های دیجیتال استفاده کرده اید، روال استفاده به این شکل است که ابتدا باید از طریق ایمیل خود ثبت نام کنید. سپس یک رمز عبور مناسب و قوی برای خود انتخاب نمایید. بعد با تایید حسابی که برای خود ایجاد نموده اید، می‌توانید به خرید و فروش ارزهای رمز نگاری شده بپردازید. صرافی غیرمتمرکز به این صورت هستند که افراد به راحتی می‌توانند ثبت نام خود را انجام دهند. روند فعالیت این صرافی‌ها به گونه ای است که معامله به صورت کاملا مستقیم و بدون هیچ واسطه ای انجام می‌پذیرد.

لازم به ذکر است که صرافی‌های غیرمتمرکز گاها کمی‌پیچیده هستند و ممکن است همیشه ارز‌های مورد نظر کاربران را نداشته باشند. اما با رشد روز افزون این فناوری انتظار می‌رود، که به جزیی جدایی ناپذیر از ارز‌های دیجیتال تبدیل شوند. از همان روزهای ابتدایی که بیت کوین معرفی شد، صرافی‌ها نقشی عمده ای را در تطبیق خریداران و فروشندگان ارز‌های دیجیتال داشته اند. بدون چنین انجمن‌هایی که کاربران را در سطح جهانی جذب می‌کنند، نقدینگی بسیار ضعیف خواهد شد و راهی برای توافق بر سر قیمت مناسب دارایی‌ها نداریم.

با رشد سریع فناوری‌های موجود، تعداد زیادی از ابزارها برای معاملات غیرمتمرکز به وجود آمده است. در این مقاله، صرافی‌ غیرمتمرکز (DEX) را بررسی می‌کنیم، سیستم‌های معاملاتی که به هیچ واسطه‌ای نیاز نیست.

صرافی غیرمتمرکز چیست؟

صرافی غیر متمرکز

هرگونه مبادله همتا به همتا می‌تواند یک تجارت غیرمتمرکز را تشکیل دهد. ما در درجه اول به پلتفرمی‌علاقه مندیم که عملکرد صرافی‌های متمرکز را شبیه سازی کند. تفاوت اصلی میان این دو صرافی در این است که صرافی غیرمتمرکز بر بستر بلاک چین است و هیچ کس بر وجوه افراد تسلط و دسترسی ندارد، در صرافی‌های غیرمتمرکز اعتماد بی چون و چرایی که در صرافی‌های متمرکز الزامی‌است وجود ندارد.

مطالب مرتبط: احراز هویت (KYC) چیست؟

صرافی متمرکز چگونه کار می‌کند؟

برای استفاده از صرافی متمرکز، پس از ثبت نام، ارائه اطلاعات و باقی موارد که مطرح شده است ضروری است. سپس پول خود را که به صورت، فیات یا ارز رمز نگاری شده است، از طریق انتقال بانکی یا کارت اعتباری واریز می‌کنید. هنگامی‌که سرمایه را سپرده گذاری می‌کنید، به سیستم متمرکز اعتماد کرده، و از نظر فنی هیچ کنترلی روی آن ندارید. فقط می‌توانید به معامله بپردازید و یا سرمایه خود را پس بگیرید.

در صرافی‌های متمرکز شما مالک کلیدهای خصوصی وجوه نیستید. به این معنی که وقتی سرمایه خود را برداشت می‌کنید، از صرافی می‌خواهید معامله‌ای را از طرف شما امضا کند. هنگام انجام معامله، تراکنش‌ها روی زنجیره انجام نمی‌شوند و صرافی موجودی‌ را در منبع اطلاعاتی خود به کاربران اختصاص می‌دهد.

لازم به ذکر است، روند کلی بازار‌های رمز نگاری شده بسیار ساده است. زیرا شما ابزار‌های زیادی در دسترس دارید که خرید و فروش ارزهای دیجیتال را آسان می‌کند.

شما با پرداخت پول خود به صرافی اعتماد می‌کنید. در نتیجه، خود را در معرض خطر قرار می‌دهید. در چنین شرایطی ممکن است نگران شوید و سوالاتی از قبیل: اگر این سیستم با بیت کوینی که به سختی به دست آورده ام فرار کند چه؟ اگر یک هکر سیستم را فلج کند و سرمایه را تخلیه کند چه؟ در ذهنتان ایجاد می‌شود. برای بسیاری از کاربران، این سطح ریسک قابل قبول است. آن‌ها به سادگی به صرافی‌های معتبر با سابقه درخشان و قوی، پایبند هستند.

صرافی‌ غیرمتمرکز چگونه کار می‌کند؟

صرافی‌های غیر متمرکز، از برخی جهات مشابه همتایان متمرکز هستند. اما تفاوت‌های قابل توجهی نیز دارند. صرافی‌های غیر متمرکز مختلفی، برای استفاده ی کاربران وجود دارند. ویژگی اصلی صرافی‌ غیرمتمرکز این است که، سفارشات را به صورت زنجیره ای و با استفاده از قراردادهای هوشمند اجرا می‌کنند. در چنین شرایطی، دیگر نیاز نیست که کاربران به سیستم اعتماد کرده و اختیار دارایی خود را به مجموعه ای دیگر واگذار نمایند. برخی از امور روی صرافی‌های زنجیره ای متقابل انجام می‌شوند، اما محبوب ترین آن‌ها حول دارایی‌های یک بلاک چین می‌چرخند.

سیستم‌های درون زنجیره ای:

در برخی از صرافی‌های غیرمتمرکز، همه امور به صورت زنجیره ای انجام می‌شوند. به این صورت که هر سفارش، همچنین تغییر و لغو در بلاک چین ثبت می‌شود. قطعا این شفاف‌ترین رویکرد است، زیرا شما نیازی به اعتماد، به شخص ثالثی برای انتقال دستورات ندارید. در این روش، هیچ ابهامی‌ وجود ندارد. شبکه غیر متمرکز، برای ثبت سفارش به وسیله ی گره‌ها، از کاربران کارمز دریافت می‌کند. کاربران باید منتظر بمانند تا یک ماینر پیامشان را به بلاک چین اضافه کند.

برخی پیشی گرفتن از این روش را به عنوان یک نقص تلقی می‌کنند. اجرای مقدماتی، زمانی در بازارها اتفاق می‌افتد که، افراد از یک تراکنش معلق آگاه باشند و از آن اطلاعات، برای انجام معامله قبل از پردازش تراکنش استفاده کنند. بنابراین، اطلاعات موجود در این روش، برای عموم شناخته شده نیست. و به طور کلی، غیرقانونی است.

البته، اگر همه چیز در یک دفتر کل جهانی منتشر شود، دیگر نیازی به استفاده از روش‌های سنتی نیست. روشی دیگری نیز برای استفاده وجود دارد، روشی که کاربران قبل از تایید، سفارش را می‌بینند و مطمئن می‌شوند که سفارش، به بلاک چین اضافه می‌شود.

نمونه‌هایی از مدل‌های سفارش زنجیره‌ای شامل Stellar و Bitshares DEX است.

سیستم‌های برون زنجیره ای:

دفتر سفارش خارج از زنجیره صرافی‌های غیر متمرکز، هنوز در برخی موارد غیرمتمرکز است، اما قطعا متمرکزتر از سفارشات زنجیره ای هستند. زیرا به جای اینکه هر سفارش در بلاک چین پست شود، در بخش دیگری دریافت می‌شود.

در واقع با استفاده از سفارش‌های خارج از زنجیره شما می‌توانید یک نهاد متمرکز داشته باشید که مسئول دفترچه سفارش باشد.

پروتکل لایه 0 برای ERC-20 و سایر توکن‌های مستقر در بلاک چین اتریوم نمونه خوبی است. به جای اینکه به عنوان یک صرافی منفرد عمل کند، چارچوبی به نام "relayers" را برای مدیریت دفترهای سفارش خارج از زنجیره فراهم می‌کند. با استفاده از قراردادهای هوشمند 0 و برخی ابزارهای دیگر، میزبان‌ها می‌توانند از یک مخزن نقدینگی ترکیبی بهره ببرند و سفارشات را بین کاربران ارسال کنند. معامله تنها زمانی انجام می‌شود که طرفین با هم مطابقت داشته باشند.

این رویکردها از منظر قابلیت استفاده نسبت به سفارش زنجیره ای کاربردی تر هستند. آن‌ها از نظر سرعت محدودیت‌های یکسانی ندارند، زیرا از بلاک چین چندان استفاده نمی‌کنند. بنابراین سفارش خارج از زنجیره در مقایسه با صرافی‌های متمرکز از سرعت پایین تری برخوردار است.

بازارسازان خودکار (AMM):

روش بازار سازان خودکار (AMM) سیستم‌های درون زنجیره ای و برون زنجیره ای به کلی از بین می‌برد.

ویژگی‌های AMM‌ها به نحوه ی پیاده سازی آن‌ها بستگی دارد. به طور کلی، بازار سازان خودکار مجموعه ای از قراردادهای هوشمند را کنار هم می‌گذارند و انگیزه‌های هوشمندانه ای را برای اطمینان کاربران از مشارکت ارائه می‌دهند.

امروزه صرافی‌های غیر متمرکز مبتنی بر AMM موجود نسبتاً کاربرپسند هستند و از کیف پول‌هایی مانند MetaMask یا Trust Wallet بهره مند می‌شوند. با این حال، مانند سایر صرافی‌های غیر متمرکز باید برای تسویه معاملات، یک تراکنش زنجیره ای انجام شود.

پروژه‌هایی که در این زمینه فعالیت می‌کنند عبارتند از Uniswap و Kyber Network که از پروتکل Bancor استفاده می‌کند، که هر دو معاملات توکن‌های ERC-20 را آسان می‌کنند.

مطالب مرتبط: کارت رمزنگاری چیست؟

 

مزایا و معایب صرافی‌ غیرمتمرکز:

صرافی‌های غیر متمرکز نیز مانند تمامی‌سیستم‌ها دارای مزایا، معایب و ویژگی‌های مختص خود هستند. در بخش‌های قبلی به برخی از آن‌ها پرداختیم، اما در این بخش به صورت گسترده شرح می‌دهیم.

مزایای صرافی غیرمتمرکز:

  • عدم نیاز به  احراز هویت (KYC):

صرافی‌های معمولی برای شناسایی مشتریان خود و مبارزه با پولشویی، احراز هویت را امری الزامی‌می‌دانند، و کاربران موظف هستند که مدارک شناسایی خود را در اختیار آن‌ها قرار دهند. احراز هویت یک نگرانی برای حفظ حریم خصوصی است.

صرافی‌های غیر متمرکز، بدون مجوز هستند و هویت کاربران را بررسی نمی‌کنند. و شما برای استفاده از این صرافی‌ها، تنها چیزی که نیاز دارید یک کیف پول رمزنگاری است.

لازم به ذکر است، اگر صرافی‌های غیر متمرکز به وسیله ی یک مقام مرکزی اداره شوند، ملزم می‌شوند که برخی از قوانین را اجرا نمایند.

  • فراهم کردن شرایطی بدون ریسک:

جذابیت اصلی صرافی‌های غیرمتمرکز ارزهای دیجیتال این است که سرمایه مشتریان را نگه نمی‌دارند. بنابراین سرمایه‌های کاربران را در معرض خطر قرار نمی‌گیرند و اطلاعات شخصی افشا نمی‌شوند.

  • استفاده از توکن‌های فهرست نشده:

توکن‌هایی که در صرافی‌های متمرکز لیست نشده‌اند، در صورت وجود عرضه وتقاضا می‌توانند در صرافی‌های غیر متمرکز معامله شوند.

 

معایب  صرافی‌ غیرمتمرکز:

  • قابلیت استفاده:

صرافی‌های غیر متمرکز به اندازه صرافی‌های معمولی کاربر پسند نیستند. پلتفرم‌های متمرکز معاملات را ارائه می‌کنند که تحت تأثیر زمان‌های بلوک قرار نمی‌گیرند. برای تازه واردانی که با کیف پول‌های رمزنگاری غیرقانونی آشنا نیستند، تجربه‌ی بهتری را ارائه می‌کند. اگر رمز عبور خود را فراموش کنید، به سادگی می‌توانید آن را بازیابی کنید. اما اگر رمز اولیه خود را گم کنید، سرمایه شما به طور جبران ناپذیری در فضای مجازی از بین می‌رود.

  • حجم معاملات و نقدینگی:

حجم معامله صرافی‌های غیر متمرکز از حجم معاملات در صرافی‌های متمرکز کمتر است. نقدینگی میزان راحتی معامله در صرافی را نشان می‌دهد. در بازاری با نقدینگی بالا، پیشنهادات و درخواست‌ها تفاوت قیمتی کمی‌دارند، که به معنی رقابت زیاد بین خریداران و فروشندگان است. در بازاری با نقدینگی کم، یافتن شخصی که ارزها را با قیمت معقولی معامله کند، دشوار است.

صرافی‌های غیر متمرکز، به علت نوپا بودن هنوز نمی‌توانند تمامی‌عرضه یا تقاضا را تامین کنند. و ممکن است کاربران نتوانید جفت‌های معاملاتی مورد نظر را بیابند.

  • هزینه‌ها:

هنگامی‌که تعداد کاربران در صرافی‌ غیرمتمرکز زیاد شود و شبکه شلوغ باشد، کارمز معاملات افزایش می‌یابند.

نتیجه گیری:

بسیاری از صرافی‌های غیرمتمرکز در طول سال‌ها پدیدار شده‌اند، که هر کدام در تلاش‌هستند، به ساده‌سازی و ایجاد مکان‌های معاملاتی قدرتمند بپردازند. در نهایت، به نظر می‌رسد که این ایده به شدت با اخلاق حاکمیت شخصی هماهنگ است: مانند ارزهای دیجیتال، کاربران نیازی به اعتماد به شخص ثالث ندارند.

در این مقاله به بررسی صرافی‌های غیرمتمرکز پرداختیم و ویژگی‌های جذاب آن ها را بیان کردیم. اگر علاقه مند به آموزش های بیشتر در زمینه ارزهای دیجیتال هستید، سایت آکادمی سینا بحیرایی می تواند به شما کمک کند تا آموزش های کامل و با کیفیتی را در زمینه انواع تحلیل ها در بازار های مالی، ارزهای دیجیتال دنبال کنید.  به خاطر داشته باشید که هر فرد باید استراتژی مختص خود را داشته باشد و با تحلیل و استراتژی خود وارد بازار شود.